Levensverhaal van een pionier

Ontdek de persoon Alfons Segier, een man die de textielindustrie en de vakbeweging in België vormgaf. Zijn toewijding en leiderschap hebben een blijvende impact achtergelaten. Lees hier meer over zijn leven en werk.

De vroege jaren en de start in textiel

Alfons Segier werd geboren op 1 december 1886 te Rekkem. Al op zijn tiende levensjaar begon hij zijn werkzame leven in de textielindustrie als spoelaanbrenger en op dertienjarige leeftijd werd hij tapijtwever, een sector die zijn verdere carrière en engagement sterk zou bepalen. Deze vroege ervaringen legden de basis voor zijn diepe begrip van de arbeidsomstandigheden en zijn latere inzet voor werknemersrechten. Na een staking in Halluin in 1901 werd hij ontslagen en raakte nergens meer aan werk. Zo was hij verplicht in de steenkoolmijnen en later in de cementfabriek zijn kost te verdienen. Na zijn legerdienst in 1910 werd hij vrijgestelde in Ingelmunster, waar hij alle partij-, vakbonds-, en ziekenfondswerk waarnam. Tijdens de Eerste Wereldoorlog raakte hij gewond en werd hij als krijgsgevangene naar Duitsland gevoerd. Pas in 1919 kwam hij terug in Ingelmunster, waar hij dadelijk betrokken raakte bij een plaatselijke actie en een veroordeling van vijf weken opliep.

Opkomst binnen de vakbeweging

Naast zijn dagelijkse werk in de textielfabrieken, fungeerde Alfons Segier als vakbondsbode voor de TACB-afdeling Ingelmunster. Zijn onvermoeibare inzet en organisatorische talenten bleven niet onopgemerkt. In 1919 volgde hij Adiel Dierkens op als secretaris van de invloedrijke Federatie van Vakbonden van Midden- en Zuid-West-Vlaanderen, een functie die hij tot 1921 bekleedde.

Tijdens de staking van 8 januari 1926 legden 45 arbeiders het werk stil in de nieuwe juteweverij van Fernand Dalle, 'Tissage de Jute de la Lys'. Nauwelijks een jaar na de opening van de fabriek eisten ze een loonsverhoging van 50 centiemen per uur. De communisten meenden dat de nieuwe industriëlen zoals Fernand Dalle zich enkel in Wervicq-Sud gevestigd hadden omdat de tewerkgestelden er wilden werken voor een hongerloon en omdat de arbeidersorganisaties van Wervik een lakse houding aannamen. De communisten spraken maar de socialisten handelden, natuurlijk na serieus wikken en wegen. Wanneer bleek dat de stakingsbeweging van januari 1926 sterk genoeg was, koos ze openlijk de kant van de jutewevers. Alfons Segier, propagandist van de Textielcentrale van België, zou onderhandelen, in naam van de arbeiders, met de eigenaars van de juteweverij. Op 18 januari 1926 eindigden de onderhandelingen met een algemene loonsverhoging van 12%. De 'prime chère' of de 'premie op het duur leven' werd eveneens verhoogd met 10 centiemen per uur. De opdracht van de socialisten was geslaagd.

Leiderschap en coöperatie

Vanaf 1921 werd Alfons Segier algemeen propagandist van de Textielarbeiderscentrale van België (TACB). In diezelfde periode was hij medeoprichter en later commissaris van de coöperatie SM De Voorzorg te Roeselare. Verder was hij gemeenteraadslid van Ingelmunster van 1921 tot 1934 en in 1938 tot 1939. In de periode 1925 tot 1932 was hij eveneens provincieraadslid voor het district Izegem. Van 1921 tot 1932 bekleedde hij de prestigieuze positie van voorzitter van de Textielarbeiderscentrale van België. Zijn leiderschap culmineerde in zijn rol als Algemeen Secretaris van de TACB tussen 1932 en 1951.

'ONS ISEGHEM' van 30 augustus 1919 Verkiezingen voor de Kamer van Volksvertegenwoordigers.

nr. 3: Socialistische lijst met 8 kandidaten waaronder Segier uit Ingelmunster. Adiel Dierkens wordt in 1919 verkozen als lid van de Kamer van Volksvertegenwoordigers, waardoor Alfons Segier Dierkens' functie als secretaris opneemt van de invloedrijke Federatie van Vakbonden van Midden- en Zuid-West-Vlaanderen.

Krant 'DE ISEGHEMNAAR' van zaterdag 19 november 1921. Verkiezingen arrondisement Roeselare-Tielt (Alfons Segier in kieslijst 4) Katholiek weekblad dat duidelijk anti-socialistisch was

Affiche uit 1925 van de kandidaten voor de Socialistische Partij voor de 'wetgevende kiezingen' voor het arrondissement Roeselare-Tielt

Oorlogsjaren, een nalatenschap van moed

Alfons Segier speelde tijdens de Tweede Wereldoorlog een bescheiden maar belangrijke rol binnen het verzet. Hij sloot zich aan bij de sluikpers, één van de risicovolle vormen van verzet, waarbij clandestiene pamfletten werden geschreven, gedrukt en verspreid om de bevolking correcte informatie en hoop te bieden. Door zijn inzet groeide Alfons door tot inlichtingen- en actieagent, een functie waarin hij gevoelige informatie verzamelde en doorgaf aan ondergrondse netwerken die samenwerkten met de geallieerden. Zijn werk vereiste uiterste discretie en moed. Na de oorlog ontving Alfons nationale erkentelijkheid van 'hulpkracht tweede klasse' als inlichtingen- en actieagent, een blijvende waardering voor zijn inzet en bijdrage aan de vrijheid.

Betoging van de Textielarbeiderscentrale van België van 18 september 1938 te Gent

Affiche ter gelegenheid van de inhuldiging van het monument van Edouard Anseele op 27 juni 1948 en de 50ste verjaardag van de TACB

Posterontwerp van René Magritte uit 1938 voor "De Centrale Textielvakbond van België"

Posterontwerp uit 1938 van René Magritte voor de 40ste verjaardag van "De Centrale Vakbond van Textielarbeiders van België"

Privéleven

v.l.n.r. Maurice, Alfons, Alda, Elza, Emelie en Alfons jr.

Maurice leerde in een meubelatelier het vak van beeldhouwer. Deze fotokader is door hem met de hand vervaardigd

(Met bijzondere dank aan Sonia Segier voor de foto)

Alfons Segier trad op 11 januari 1909 te Ingelmunster in het huwelijk met Emelie Rigole. Samen vormden zij een hecht gezin, geworteld in eenvoud, arbeid en onderlinge trouw. Uit hun verbintenis groeide een familie van vijf kinderen, elk met hun eigen plaats in het levensverhaal van Alfons en Emelie.

Hun oudste zoon, Alfons Rigole, werd geboren op 18 maart 1907 en werd na het huwelijk van zijn ouders officieel gewettigd als 'Segier'. Daarna volgde Maurice Segier, die het gezin vervoegde op 20 september 1909. Op 3 juni 1911 werd hun dochter Elza geboren, maar haar leven bleef tragisch kort; zij overleed helaas op 20 september van datzelfde jaar. In 1914 mocht het gezin opnieuw een dochter verwelkomen, Alda Segier, geboren op 11 juli. Ten slotte werd op 2 oktober 1919 nog een dochter Elza geboren, die de naam droeg van haar vroeg gestorven zusje en zo een stille herinnering aan haar naliet.

Alfons Segier overleed op 30 mei 1953 te Knokke-Heist. Hij vond zijn laatste rustplaats op de Westerbegraafplaats in Gent, waar hij tot op de dag van vandaag begraven ligt naast zijn geliefde echtgenote Emelie die op 30 oktober 1969 overleed. Hun gezamenlijke graf blijft een ingetogen getuigenis van een leven dat werd gedragen door plichtsbesef, arbeid en de onverbrekelijke band van hun gezin.

Geboorteakte van Alfons Segier

Maurice Segier en Bertha Nyffels op hun huwelijksdag

op 13-09-1932 te Ingelmunster

(Bron: Erfgoedbank Midwest)

Portret van Emelie Rigole

(fotograaf Achille De Vogelaere)

Huwelijksakte van Alfons en Emelie Segier-Rigole

v.l.n.r. Maurice, Elza, Emilie, Alfons, 2de van rechts: Emile Parys, 3de van rechts: Arthur Sercu

Emilie en Alfons begin jaren '50

In 1932 nam Maurice plaats in het gemengd secretariaat van de afdeling Ingelmunster van de Algemene Centrale. Vier jaar later, in 1936, werd hem voorgesteld het secretariaat op zich te nemen van de Federatie van Midden- en Zuid-West-Vlaanderen. Tijdens de bezetting stopte Maurice Segier zijn activiteiten en trok zich terug in de clandestiene beweging. In juni 1949 werd Maurice Segier aangesteld tot adjunct-nationaal secretaris en drie jaar later verkoos het congres hem tot nationaal secretaris. In deze functie vocht hij om de bestaanszekerheid te veroveren in alle takken waarvoor hij verantwoordelijk was tot hij in 1966 definitief op rust gesteld werd. Hij overleed op 26 januari 1969.

(Bron: www.odis.be )

Portret van Alfons Segier

(fotograaf Achille De Vogelaere)

Emelie en Alfons op vermoedelijk het feest van het 50-jarige bestaan van de TACB in de feestzaal van de Vooruit te Gent in 1948 (een portret op de voorgrond van Jan Samijn)

v.l.n.r. Bertha Nyffels, Willy Denys, Maurice, Emelie, Alfons, Alda en Elza

Grafmonument in de typische art-decostijl van Alfons en Emelie Segier-Rigole op de Westerbegraafplaats te Gent

Opschrift: 'DE TEXTIELARBEIDERSCENTRALE VAN BELGIË AAN HAAR GEWEZEN ALGEMENE SECRETARIS ALFONS SEGIER'

Rouwbrief van Alfons Segier door de TACB

Enkele foto's uit het fotoalbum van de uitvaart van Alfons Segier

De kist staat klaar voor de ingang van het Textielhuis in de Keizer Karelstraat in Gent. Hier begint Alfons' "laatste reis"

De bestuursleden van de TACB stappen mee naast de Chevrolet. (Let op de touwen aan de wagen die worden vastgehouden, een teken van verbondenheid)

Alfons Baeyens, algemene secretaris van de TACB, brengt hulde aan zijn 'kameraad' Alfons Segier (links van Baeyens: Marcel Fikenne, secretaris van de Vervierse Textielarbeiderscentrale, rechts: Louis Grau)

Vaandeldragers van de Textielarbeiderscentrale uit alle windstreken van het land begeleiden 'hun Gewezen Algemene Secretaris' (foto genomen in de Wondelgemstraat te Gent)

Een enorme stoet van leden van de TACB volgt de 'laatste tocht' van Alfons doorheen de straten van Gent

Een ingetogen moment: de 'ter aarde lating' van de kist in de grafkelder (zoon Maurice Segier 1ste rij, 3de van rechts)

De laatste reis

Het stoffelijk overschot van Alfons Segier werd opgebaard in het Textielhuis aan de Keizer Karelstraat, waar het zachte gefluister van 'voorbijschuifelende' voeten de stilte slechts aarzelend durfde te doorbreken. In de voormiddag van 4 juni 1953 vond daar de afscheidsplechtigheid plaats. Het was een frisse, bewolkte dag, ongewoon voor de tijd van het jaar, alsof zelfs het weer zich had neergelegd bij de ernst van het moment. Een stilte hing als een sluier over de aanwezigen, een stilte die zwaarder woog dan woorden ooit konden.

Toen de stoet zich in beweging zette, gleed ze als een trage, plechtige stroom door de straten van Gent. De lentezon brak door het wolkendek heen. Vaandeldragers hielden hun vlaggen hoog, maar met een ingetogen waardigheid die meer sprak dan triomf. Leden van de Textielarbeiderscentrale, uit alle windstreken samengestroomd, begeleidden Alfons op zijn laatste tocht, elk van hen een levende getuigenis van zijn betekenis. De lijkwagen werd geflankeerd door de bestuursleden van de TACB, die met gebogen hoofden en verstilde tred het ritme van hun verdriet volgden.

Aan het einde van de plechtigheid rees de stilte nog één keer op, om ruimte te maken voor woorden. Verschillende toespraken werden gehouden, gedragen door de sombere lucht van die dag. Onder hen sprak ook Algemeen Secretaris Alfons Baeyens, die met ingehouden maar doorvoelde zinnen hulde bracht aan een man wiens leven onlosmakelijk met de textielarbeiders was verweven.